Czy kolor kurtyny spawalniczej ma znaczenie dla stopnia ochrony wzroku?
Kolor kurtyny wpływa na stopień zaciemnienia, czyli jej przezroczystość. Ma to znaczenie dla widoczności i ergonomii pracy, ale bez względu na barwę, wszystkie zasłony spawalnicze muszą spełniać rygorystyczną normę PN EN ISO 25980, która określa minimalny poziom filtracji promieniowania UV (ultrafioletowego) i IR (podczerwonego).
Wśród wielu osób utarło się przekonanie, że im ciemniejsza folia, tym lepszy poziom filtracji promieniowania niewidzialnego (UV oraz IR). Tymczasem każda certyfikowana kurtyna spawalnicza, zarówno ciemnozielona matowa, jak i czerwona, zgodnie z normą ISO musi blokować to promieniowanie na poziomie minimum 99,998%, co oznacza, że w tym aspekcie kolor nie ma większego znaczenia.
Pozostaje jednak drugi aspekt – promieniowanie widzialne. Podczas spawania naturalnym zjawiskiem są widoczne rozbłyski, które mogą utrudniać lub uniemożliwiać pracę i być tak samo szkodliwe jak promieniowanie UV czy IR. W tym aspekcie barwa i transparentność zasłony mają już bardzo duże znaczenie.
Na rynku upowszechniło się porównywanie odcieni wygrodzeń do skali DIN, powszechnie stosowanej przy ocenie szkieł w przyłbicach. Należy jednak pamiętać, że zabieg ten ma charakter wyłącznie obiegowy, ponieważ folie stosowane do wygradzania stanowisk spawalniczych są badane według odrębnych kryteriów, określonych w normie PN EN ISO 25980. Dla ułatwienia można jednak przyjąć, że folie:
- czerwone są odpowiednikiem stopnia DIN 4,
- brązowe również są odpowiednikiem stopnia DIN 4,
- zielone są odpowiednikiem stopnia DIN 5,5-6,
- ciemnozielone matowe są odpowiednikiem stopnia DIN 9.
Zasadniczym zadaniem kurtyn jest zatrzymanie szkodliwego promieniowania niewidzialnego, dlatego ostateczna decyzja o wyborze koloru kotary powinna opierać się na komforcie wizualnym otoczenia oraz specyfice realizowanych procesów.
Przegląd kolorów kurtyn spawalniczych – właściwości i zastosowanie
Kolor zasłony wpływa na to, w jaki sposób spawacz i jego praca oddziałuje na otoczenie, na ile będzie on widoczny dla innych osób oraz jak bardzo widoczne będą rozbłyski dla osób postronnych.
Kolor czerwony (odpowiednik DIN 4) – klasyka z funkcją ostrzegawczą
Kurtyny czerwone, obok ciemnozielonych, są wariantem najczęściej wybieranym. Wynika to w dużej mierze z przyzwyczajeń i skojarzeń z funkcją ostrzegawczą, ponieważ czerwony podświadomie komunikuje nam pewne podwyższone ryzyko lub niebezpieczeństwo. Folie w tym kolorze cechują się dużą przezroczystością, dając bardzo dobrą widoczność tego, co dzieje się za kotarą.
Nie można jednak pomijać faktu, że barwa czerwona sama w sobie na dłuższą metę jest bardziej męcząca dla oczu, dlatego przy konieczności zabezpieczenia większych powierzchni, warto rozważyć zastosowanie zasłon brązowych.
Kolor brązowy (odpowiednik DIN 4) – niedoceniany komfort dla wzroku
Brąz to znakomita, choć rzadziej wybierana alternatywa o podobnym stopniu transparentności co wariant czerwony. Jej działanie przypomina patrzenie przez szkła mocnych okularów przeciwsłonecznych.
Folie brązowe pozwalają zachować taki sam poziom kontroli bezpieczeństwa stanowiska co czerwone, ale jednocześnie są mniej drażniące dla oczu osób postronnych, co wynika z ludzkiego postrzegania tej barwy. Stanowią optymalny wybór dla miejsc i stanowisk, w których wewnętrzne przepisy firmy nie wymuszają stosowania jaskrawych sygnałów ostrzegawczych.
Kolor zielony (odpowiednik DIN 5,5-6) – złoty środek ochrony
Folie zielone cechuje wyższy współczynnik zaciemnienia. Widok przez taką zasłonę ulega zauważalnemu ograniczeniu – obserwator dostrzega głównie zarys sylwetki spawacza i mniej jaskrawe rozbłyski. W ten sposób uzyskuje się wyższą ochronę przed migotaniem łuku, a także zauważalny komfort wizualny dla pracowników realizujących swoje zadania na innych stanowiskach zlokalizowanych blisko siebie.
Jednocześnie zielone zasłony nadal pozwalają kontrolować aktywność pracownika i jego bezpieczeństwo podczas wykonywanej pracy.
Ciemnozielony matowy (odpowiednik DIN 9) – maksymalna izolacja sąsiednich stanowisk
Najciemniejsze, tylko nieznacznie transparentne folie zostały zaprojektowane z myślą o intensywnym spawaniu i spawalniach wielostanowiskowych, gdzie ryzyko wzajemnego oślepiania się spawaczy mogłoby negatywnie wpływać na ich komfort.
Matowa, ciemnozielona struktura skutecznie blokuje rozprzestrzenianie się światła widzialnego, podczerwonego (IR) i ultrafioletowego (UV). Kurtyny w tym odcieniu sprawiają wrażenie niemal całkowicie czarnych, a w trakcie pracy przepuszczają jedynie delikatny, zielony przebłysk.
Ciemnozielone kurtyny wybierane są najczęściej do stosowania w większych zakładach przemysłowych z intensywnymi procesami spawania oraz w halach spawalniczych do odgradzania bezpośrednio sąsiadujących stanowisk.
Widoczność w kontekście BHP. Dlaczego nie można dążyć do 100% przejrzystości stanowiska spawacza?
Planując wydzielenie stanowisk, czy to poprzez standardowe kurtyny spawalnicze, czy też parawany spawalnicze, często można spotkać się z oczekiwaniem pełnej transparentności w celu kontroli pracy spawacza. Podejście to jest jednak błędne i może mieć negatywne skutki dla całego zespołu.
Przepisy BHP wymagają określonego stopnia przezroczystości wygrodzeń nie po to, aby kontrolować efekty czy tempo pracy, ale aby zapewnić pracownikom należyte bezpieczeństwo. Przełożony musi mieć możliwość zweryfikowania, czy spawacz nie upadł, nie zasłabł i czy jego zdrowiu nic nie zagraża.
Wgląd w ułożenie narzędzi na stole spawalniczym nie jest konieczny, a stosowanie materiałów o całkowitej przejrzystości jest nie tylko niewymagane, ale wręcz niepożądane w przypadku tego typu stanowisk, ponieważ wiązałoby się z brakiem redukcji szkodliwego promieniowania.
Zastosowanie półprzezroczystych tworzyw, takich jak brązowa folia spawalnicza czy lamele spawalnicze, jest wystarczające i zgodne z normami BHP do przeprowadzenia szybkiej kontroli wzrokowej oraz zabezpieczenia osób postronnych przed szkodliwym oddziaływaniem łuku.
Pamiętaj, kurtyna to nie przyłbica! Ochrona czasowa vs. stała
Jeszcze innym, dużym i niebezpiecznym błędem popełnianym w codziennej pracy przy spawaniu jest traktowanie zasłon jako zamienników dla przyłbic spawalniczych.
Funkcją kurtyn, osłon i lameli jest ochrona o charakterze czasowym. Certyfikowane rozwiązania z tego zakresu zabezpieczają wzrok osób przechodzących przez wydzieloną strefę hali i narażonych jedynie na incydentalny kontakt z promieniowaniem. Nawet najgrubsze i najciemniejsze wygrodzenia, zgodne z wymogami PN EN ISO 25980, nie zastąpią masek spawalniczych, które służą do dłuższej obserwacji procesu.
Długotrwałe i celowe wpatrywanie się w łuk spawalniczy przez kurtynę grozi uszkodzeniem wzroku i naświetleniem oczu, ponieważ poziom filtracji na poziomie 99,998% to wciąż nie jest 100% ochrona przed szkodliwym promieniowaniem.
Prowadzenie ciągłej obserwacji spawania wymaga zastosowania profesjonalnych masek, okularów lub przyłbic automatycznych z krótkim czasem reakcji i odpowiednią czułością.
Pomożemy Ci odpowiednio zabezpieczyć spawalnię
Odpowiednio dobrane kolory zasłon i prawidłowo zabezpieczone stanowiska minimalizują ryzyko uszkodzenia wzroku osób postronnych, eliminują dyskomfort wynikający ze wzajemnego oślepiania się spawaczy na sąsiednich stanowiskach i pozwalają w należyty sposób kontrolować bezpieczeństwo pracowników.
Prawidłowy dobór stopnia przejrzystości folii do środowiska pracy pozwoli zoptymalizować przestrzeń w zakładzie, poprawić bezpieczeństwo i ograniczyć negatywne oddziaływanie spawania na całą załogę.
Pomożemy Ci dobrać rodzaje kurtyn do Twoich procesów!
Potrzebujesz nietypowych wymiarów dla dużego zakładu produkcyjnego?
Skontaktuj się z nami, aby przeprowadzić analizę Twoich potrzeb. Dopasujemy materiały do prowadzonych procesów obróbki i wyprodukujemy dla Ciebie wygrodzenia na wymiar.
Szukasz gotowych produktów na pojedyncze stanowisko?
Odwiedź nasz sklep, gdzie szybko wybierzesz kolor, skonfigurujesz wymiary i od ręki zamówisz w pełni certyfikowane zasłony.